ASYA KİTAPLARI

_ Bora Ercan

Yazılarını İzinsiz Gösteri’de okuduğumuz arkadaşlarımızın kitaplarının basılması bizim için ayrı sevinç kaynağı. Nitekim Ulaş Başar Gezgin’in Asya Yazıları ile Ali Rıza Arıcan’ın Pasifik Öyküleri Mayıs’ın son günlerinde Ara-lık yayınları tarafından yayımlandı. Arıcan’la yapılmış bir söyleşiyi yine bu sayımızda bulacaksınız. Biz başka bir gezgin dostumuz Faruk Budak’ın Asya’nın Dokuz Kapısı adlı kitabını tanıtacağız bu yazıda.

Ülkemiz insanlarının Asya ile ilgilenmesi Anglosakson dünya ilgilenmesinden günümüz koşularında daha çok önem taşıyor. Bunun iki nedeni var: Birincisi Türkiye’nin Batılılaşma politikaları çerçevesinde kendini Doğu’ya dolayısıyla da Asya’ya uzun yıllar kapaması. İkincisi ise günümüzde Batı’nın her anlamda kendini tüketme sürecine girmesi, Asya’nın ise kendini dünyada her alanda belli etmesi (tabii bu şöyle tehlikeli: Asya’nın da Batı’yı model alarak aşırı üretim/tüketim zincirlemesinde sadece kendini değil Batı dünyasıyla birlikte Çin örneğinde olduğu gibi tüm dünyayı yok etmesi).

İşte bütün bu sürecin sağlıklı olarak değerlendirilmesi Asya hakkında yapılacak gerek teorik çalışmalar gerekse izlenim paylaşımlarının artmasıyla mümkün olacak. Genç bir akademisyen olan Ulaş Başar Gezgin, Asya’nın çeşitli ülkelerinde yaşamış, dersler vermiş ve araştırmalar yapmıştır. Yazıları, ele aldığı konuyu insandan ve coğrafyadan soyutmadan çokyönlülüğü içermektedir. Bir de yazarın edebiyatla ilgili olması, bize yine bir kültürü tanımada edebiyatın ne denli önemli olduğu bir kez daha vurgular.

Kitap, Asya dünyasının sorunlarına evrensel sorunlar açısından bakıyor; irdelemeler esnasında Afrika’dan, Amerika’dan, Türkiye’den örneklerle karşılaşıyorsunuz. Makalelerden en dikkat çekici olanı ise “1421: Çin’in Amerika’yı Keşfettiği Yıl” başlığını taşıyor. Yazar Bugüne kadar bilinen belli başlı paradigmaları yerle bir ediyor. Ciddi bir kaynak taraması ve kanıtlarla Amerika kıtalarının 1492 yani Kolomb’dan önce keşfedildiğini gösteriyor. Aslında buna şöyle bir itirazım var: Amerikalar 1421’den önce keşfedilmişti. Okyanusya yerlileri daha Bering’deki buzullar erimeden Amerikalar’da yaşamaya başlamışlardı. Sonradan Asya kökenli Kızılderililer geldiler. Bu konuda yazarla hemfikir olacağımı sanıyorum, zaten makalenin başlığı da bu konuyu dünya çağında gündeme getiren başka bir kitaptan.

Kitaptan, yukarıdaki makale benzeri makalelerle Japonya, Tayland, Kore hakkında birçok bilgi ediniliyor. Yazar bize ayna tutarak gözümüzü kamaştırıyor.

İkinci kitabımız Faruk Budak’ın yeni çıkan Asya’nın Dokuz Kapısı adlı kitabı. Faruk Budak hayalerini gerçekleştirmiş bir kişi. Hayaller kuruyor ve onları gerçekleştiriyor. Bu hayaller insana yeni dünyalar açan hayaller. Ve en güzeli de bu gerçekleştirme sürecini tüm içtenliğiyle bizlerle paylaşarak, bizi hayallerimiz peşinde koşmak için cesaretlendiriyor.

Kitap sadece gözlemler, izlenimlerle değil yazıları destekleyen gerek yazarın kendi fotoğrafları gerekse el çizimleriyle bütünlenmiş. Kitabın güzel bir baskısı ise övgüyü hakediyor.

Asya kültürlerini algılamak oldukça zor. Bu nedenle kitapta aralarda tarihsel, dinsel ve mitolojik bilgiler verilmiş ki okurlar için gayet aydınlatıcı olmuş. Kitap; başta Hindistan olmak üzere Nepal, Burma, Laos, Kamboçya, Tayland, Malezya, Singapur ve Endonezya izlenimlerini içeriyor.

Yol yazılarında yazar kendini saklayamaz. Bir yolcu olarak da kendini ne kadar saklayabilir ki. Tüm sıfatlarını, kimliklerini, zihinsel zırhlarını evinde bırakmıştır ya da yolda onları daha fazla taşıyamayacağını anlamıştır. Böylece ortaya çıkan yazılar da saflaşan yazar gibi saf, arı, duru olur. Budak’ın kitabında bunu hissedersiniz. Nice kitaplara ve yollara...

 

 

Bora Ercan boraercan@yahoo.com
Odysseus Adaları'nın yazarı.