TÜRKİYE’DE 12 EYLÜL

_ İzinsiz Gösteri




*650 bin kişi gözaltına alındı ve 90 güne varan gözaltı sürelerinde ağır işkence gördü,
* 1 milyon 683 bin kişi fişlendi,
* Açılan 210 bin davada 230 bin kişi Sıkıyönetim Mahkemeleri’nde yargılandı,
* 7 bin kişi için idam cezası istendi,
* 517 kişiye idam cezası verildi,
* 124 kişinin idam cezası Askeri Yargıtay tarafından onaylandı,
* Haklarında idam cezası verilenlerden 50'si asıldı (18 sol görüşlü, 8 sağ görüşlü, 23 adli suçlu, 1 ASALA militanı),
* İdamları istenen 259 kişinin dosyası Meclis'e gönderildi,
* 71.500 kişi Türk Ceza Kanunu'nun 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı,
* 98.404 kişi “örgüt üyesi olmak” suçlamalarından yargılandı,
* 388 bin kişiye pasaport verilmedi,
* 30 bin kişi “sakıncalı” olduğu için işten atıldı,
* 18.525 kamu görevlisi hakkında soruşturma açıldı,
* 14 bin kişi “yurttaşlık”tan çıkarıldı,
* 30 bin kişi “mülteci” olarak yurtdışına gitti,
* 366 kişi “kuşkulu bir şekilde” öldü,
* 644 cezaevindeki toplam hükümlü ve tutuklu sayısı 52 bin kişi,
* Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi,
* 171 kişinin “işkenceden öldüğü” belgelendi,
* 144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü,
* 14 kişi açlık grevinde öldü,
* 16 kişi “kaçarken” vuruldu,
* 95 kişi “çatışmada” öldü,
* 73 kişiye “doğal ölüm raporu” verildi,
* 43 kişinin “intihar ettiği” bildirildi,
* 937 film “sakıncalı” bulunduğu için yasaklandı,
* 23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu,
* 3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hâkimin işine son verildi,
* 400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi,
* Gazetecilere 3 bin 315 yıl 6 ay hapis cezası verildi,
* 31 gazeteci cezaevine girdi,
* 300 gazeteci saldırıya uğradı,
* 3 gazeteci silahla öldürüldü,
* Gazeteler 300 gün yayın yapamadı,
* 13 büyük gazete için 303 dava açıldı,
* 39 ton gazete ve dergi imha edildi,
* Bilim ve Sosyalizm yayınlarına bir yargı kararı olmadan sadece Sıkıyönetim Komutanının emri ile el konuldu ve 133.607 adet kitap imha edildi,
* Darbenin ilk altı ayında 123; dokuz ayında 175, 1981 yılının sonunda tam 268 yasa çıkarıldı.

1980-1985 yılları arasında...
* 22.912 kişiye 0-1 yıl arası ceza verildi,
* 10.784 kişiye 1-5 yıl arası ceza verildi,
* 6.186 kişiye 5-10 yıl arası ceza verildi,
* 2.396 kişiye 10-20 yıl arası ceza verildi,
* 939 kişiye 20 yıl üzeri ceza verildi,
* 630 kişiye müebbet cezası verildi,
* 420 kişiye idam cezası verildi.

1980'den 1984’e kadar Öldürülenler

İrfan Çelik 14 Eylül 1980 Davutpaşa Cezaevi
Ramazan Oğuz 20 Eylül 1980 Gazipaşa
Ali Çakmaklı 24 Eylül 1980 Adana
Şadan Gazeteci 26 Eylül 1980 İzmit Cezaevi
Zeynel Abidin Ceylan 26 Eylül 1980 Ankara
Hüseyin Karakaş 27 Eylül 1980 İskenderun
Ali inan 28 Eylül 1980 İstanbul
Abdurrahman Aktimur Ekim 1980 Mazıdağ Jandarma Karakolu
Ömer Aktaş 1 Ekim 1980
Ahmet Hilmi Fevzioğlu 02 Ekim 1980 Bursa Emniyet Müdürlüğü
Emin Alkan 4 Ekim 1980 Siirt
Hasan Asker Özmen 05 Ekim 1980
Ahmet Karlangaç 12 Ekim 1980 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Ekrem Ekşi 16 Ekim 1980 İstanbul
Metin Aksoy 24 Ekim 1980
Sait Şimsek 26 Ekim 1980
Ahmet Yüksel 27 Ekim 1980
Rafet Demir 30 Ekim 1980 Bursa Emniyet Müdürlüğü
Himmet Uysal 30 Ekim 1980 Uşak
Ahmet Altan 3 Kasım 1980 Maraş
İlhan Erdost 7 Kasım 1980 Mamak Askeri Cezaevi
İbrahim Eski 11 Kasım 1980 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Cengiz Aksakal 12 Kasım 1980 Artvin
Feridun Yılmaz 12 Kasım 1980 Eskişehir
Şükrü Gedik 12 Kasım 1980 Karakocan
Cafer Dağdoğan 12 Kasım 1980 Adana
Bekir Bağ 12 Kasım 1980 Mamak Askeri Cezaevi
Rüstem Gürsoy 14 Kasım 1980 İstanbul
Süleyman Ölmez 18 Kasım 1980 Tunceli
Hayrettin Eren 21 Kasım 1980 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Cuma Özaslan 25 Kasım 1980 Gaziantep
Kenan Gürsoy 3Aralık 1980 Diyarbakır
Bayram Lafçı 3 Aralık 1980
Recai Yılmaz 5 Aralık 1980 İstanbul
Mehmet Sanı 6 Aralık 1980 İstanbul
Ercan Koca 15 Aralık 1980 Ankara Yenimahalle Karakolu
Behçet Dinlerer 15 Aralık 1980 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Nihat Arda 16 Aralık 1980 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Şehmuz Akdoğan 18 Aralık 1980 Siverek
Sedat Özkaracadağ 27 Aralık 1980 Adana Cezaevi
Manzur Geçgel 27 Aralık 1980 İzmir
Turan Sağlam 28 Aralık 1980 Erzurum
Mehmet Dağ 29Aralık 1980 Adana
Davut Elibolu 29Aralık 1980 Amasya Emniyet Müdürlüğü
Hasan Kılıç 30 Aralık 1980 Elazığ Devlet Hastanesi
Yılmaz Peköz 1981 Kırıkkale
Oruç Korkmaz 1981 Kars
Hasan Temizsoy 1981 Maraş
Hasan Dorul 1981 Gölcük
Mehmet Emin Kutlu Ocak 1981Erzincan Cezaevi
Hasan Kılıç Ocak 1981 Tunceli
Cemil Kırbayır 5 Ocak 1981
İlyas Gülec 6 Ocak 1981 İstanbul
Ayhan Alan 8 Ocak 1981 Tarsus
Ahmet Uzun 16 Ocak 1981 Rize Garnizon Komutanlığı
Adil Ali Yılmaz 20 Ocak 1981 Ankara
Ahmet Demir Şubat 1981 Diyarbakır
Osman Karaduman Şubat 1981 Adana
Mehmet Ali Erbay 10 Şubat1981 Adıyaman Emniyet Müdürlüğü
Sinan Karacalı 11 Şubat 1981 Adana
İbrahim Alpdoğan 11 Şubat 1981 Maraş
Ömer Aydoğmuş 12 Şubat1981 İzmir Emniyet Müdürlüğü
Melımet Ali Kılıç 12 Şubat1981 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Hulusi Dalak 13 Şubat 1981 Gaziantep
Bedrettin Sınak 13 Şubat 1981 Adana Emniyet Müdürlüğü
Ünsal Beydoğan 25 Şubat 1981 İstanbul
Ali Küçük Mart 1981 Perşembe
Mehmet Kazgan Mart 1981 Malatya
Aydın Demirkol Mart 1981 Malatya
Osman Taştekin 5 Mart 1981 Kayseri
Celal Kıpırdamaz 10 Mart 1981 Uşak Emniyet Müdürlüğü
Halil Uluğ 16 Mart 1981 Adıyaman
Abdullah Paksoylu 16 Mart 1981 Adıyaman
İbrahim Çelik 17 Mart 1981
S. Satılmış Dokuyucu 18 Mart 1981 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Cemal Zengin 21 Mart 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi .
Tahir Şahin 21 Mart 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Hasan Gazoğlu 30 Mart 1981 İstanbul
Şadiye Yavuz 1 Nisan1981 Manisa
Veysel Yıldız 1 Nisan1981 Malatya
Bozan Çimen 2 Nisan1981 Maraş
Nurettin Yedigöl 12 Nisan1981 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Cumali Ay 14 Nisan1981 İstanbul
Ahmet Sakin 21 Nisan1981 Ordu
Vakkas Devamlı 28 Nisan1981 Pazarcık Emniyet Amirliği
Mustafa lşık 1 Mayıs 1981 İstanbul
H. Hüseyin Damar 02 Mayıs 1981 İstanbul .
Özalp Öner 4 Mayıs 1981 İstanbul
Necip Kutlu 6 Mayıs 1981 Konya
Abdurrahman Çeçen 16 Mayıs 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Ahmet Taner 16 Mayıs 1981Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Ali Ekber Yürek 25 Mayıs 1981 Maraş
Ahmet Kılıç 31 Mayıs 1981
Hasan Akar Haziran 1981 Bozova
Ensar Karahan Haziran 1981 Şavşat
Kemal .... 2 Haziran 1981 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Selahattin Kunduz 17 Haziran 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi .
Aynur .... Temmuz 1981 Uşak Emniyet Müdürlüğü
Yusuf Bağ Temmuz 1981 Gaziantep
Bedri Bilge 20 .Temmuz 1981 Artvin
Yakup Göktaş 27 Temmuz 1981 İstanbul
Süleyman Cihan 30 Temmuz 1981 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Yakup Bıyık 6 Ağustos 1981 İstanbul
Bayram Kocabaş 21 Ağustos 1981 Ankara
Fehmi Özaslan 21 Ağustos 1981 Maraş .
Selahattin Satic 28 Ağustos 1981 Kırkağaç
Mehmet Yıldız 13 Eylül 1981 Ankara
Metin Sarpbulut Ekim 1981 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Hasan Alemoğlu 4 Ekim 1981 Ankara
Behzat Firik 10 Ekim 1981 Tunceli
Mehmet Ceren 20 Ekim 1981 Maraş
Ataman İnce 26 Ekim 1981 İstanbul
Mehmet Karados Kasım 1981 Erzurum
Cengiz Aksakal 12 Kasım 1981 Şavşat
Ali Sarıbal 13 Kasım 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi
İsmail Esen 15 Kasım 1981 Bursa Cezaevi
Günay Balcık 19 Kasım 1981 İstanbul
İsmet Taş 5 Aralık 1981 Metris Askeri Cezaevi
Şerif Yazar 24 Aralık 1981 Alemdağ Cezaevi
Hakan Mermeroluk 24 Aralık 1981 Alemdağ Cezaevi
İbiş Ural 27 Aralık 1981 Diyarbakır Cezaevi
Mustafa Şahin 28 Aralık 1981 Elazığ
Ali Erek Nisan 1981 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Ali Kamış 1982 Konya
Selahattin Kurutur 1982 Diyarbakır
Cemalettin Yalçın 1982 İstanbul
Fehamettin Şeref 1982 Şavşat
Benli Coşkun 1982 Nizip Adli
Halil Çınar 1982 Diyarbakır
Dede Oğuzhan 1982 Akşehir Cezaevi
Kenan Kılıç 1982 Diyarbakır
İsmet Çelik 2 Ocak 1982 İstanbul
Bahadır Dumanlı 3 Ocak 1982 Alemdağ Cezaevi
M. Emin Akpınar 25 Ocak Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Süleyman Şeker Şubat 1982 Bozova
Sevket Sevseren Şubat 1982 Adana Devlet Hastanesi
Abdurrahim Aksoy 09 Şubat 1982 Samsun Emniyet Müdürlüğü
Ahmet Erdoğdu 10 Şubat 1982 Mamak Askeri Cezaevi işkenceleri protesto için intihar etti
Önder Demirok 22 Şubat 1982 Diyarbakır Cezaevi
Cemal Kılıç 23 Şubat 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
İsmet Ömürcan 26 Şubat 1982 Maras
İsa .... 5 Mart 1982 Ünye
Haydar Sönmez 6 Mart 1982 Elazığ
Vakkas Doğru 7 Mart 1982 Araban
Mazlum Doğan 21 Mart 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Kenan Çiftçi 21 Nisan1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Bahar Yıldız 9 Mayıs 1982 İstanbul
Bedri Tan 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Eşref Anyık 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Ferhat Kutay 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Necmi Öner 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Mahmut Zengin 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Cennet Degirmenci 22 Mayıs 1982 Gaziantep Emniyet Müdürlüğü
Asker Demir Haziran 1982 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Mehmet Ali Eraslan 9 Haziran 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Alaybey Yılmaz 23 Haziran 1982 Gölcük
Mustafa Tunç 9 Temmuz 1982 Haydarpaşa Hastanesi
Hüseyin Çolak 10 Ağustos 1982 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Aziz Özbay 23 Ağustos 1982 Diyarbakır Cezaevi
Yusuf Ali Özbey 27 Ağustos 1982 Besni
Adnan Zincirkıran Eylül 1982 Bozova
Kenan Küçük Eylül 1982 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Ines Rumpf 23 Eylül 1982 Bursa Emniyet Müdürlüğü
Kemal Pir Eylül 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
M.Hayri Durmuş Eylül 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Akif Yılmaz Eylül 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Ali Çiçek Eylül 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Zafer Müctebaoğlu 8 Ekim 1982 Mamak Askeri Cezaevi
Çoskun Altun Kasım 1982 İstanbul
İsmail Hakkı Hocaoğlu 11 Kasım 1982 İstanbul
Mustafa Asım Hayrullahoğlu 16 Kasım 1982 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Süleyman Aslan 20 Kasım 1982 Tokat Emniyet Müdürlüğü
Seyfettin Sağ 21 Kasım 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Hüseyin Sertkaya 21 Kasım 1982 Bingöl .Jandarma Karakolu
Feyzullah Bingöl 25 Kasım 1982 Muş Emniyet Müdürlüğü
Talip Yılmaz 20 Aralık 1982 İstanbul Hasdal Cezaevi
Aziz Büyükertaş 22 Aralık 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Süleyman Aşkın 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Sofi Abdurrahman 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Mahmut Güneri Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Abdurrahman Alğan Diyarbakır Askeri Hapishanesi
İhsan Çetintaş 1983 Erzurum
Halit Atalay 1983 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Mutlu Çetin Ocak 1983 Manisa
Ramazan Yayan 13 Ocak 1983 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Mehmet Emin Akpınar 25 Ocak 1983 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Zekeriya Erdoğan 24 Şubat 1983 Adana Adli
İsmail Kıran 31 Ocak 1983 Diyarbakır Emniyet Müdürlüğ
Mazlum Güder 4 Mart 1983 Elazığ
Niyazi Gündoğdu 15 Mart 1983 Sivas
İbrahim Koşar 20 Mart 1983 Adana Cezaevi
Mehmet Azbadem 7 Mayıs 1983 Diyarbakır Cezaevi
Abdullah Gülbudak 17 Mayıs 1983 Ankara Merkez Cezaevi
Hamdi Filizcan 4 Temmuz 1983 Çanakkale Cezaevi
Ali Güven 28 Temmuz 1983 İzmir Narlıdere Karakolu
İsmet Karak Eylül 1983 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Hüsnü Seyhan 23 Eylül 1983 Ankara Anafartalar Karakolu
Hasan Akbaba Ekim 1983 Ankara
İsmail Kıran Kasım 1983 Diyarbakır
İbrahim Ulağ 3 Kasım 1983 Diyarbakır
Enver Şahan 13 Kasım 1983 Gaziantep Emniyet Müdürlüğü
İsmail Cüneyt 24 Aralık 1983 İstanbul
Cemal Özdemir 1983

İDAM EDİLENLER

Necdet Adalı (sol görüşlü) 7 Ekim 1980 Ankara
Mustafa Pehlivanoğlu (sağ görüşlü) 7 Ekim 1980 Ankara
Serdar Soyergin (sol görüşlü) 25 Ekim 1980 Adana
Erdal Eren (sol görüşlü) 13 Aralık 1980 Ankara
Cevdet Karakaş (sağ görüşlü) 4 Haziran 1981 Elazığ
Veysel Güney (sol görüşlü) 10 Haziran 1981 Gaziantep
Ahmet Saner (sol görüşlü) 25 Haziran 1981 İstanbul
Kadir Tandoğan (sol görüşlü) 25 Haziran 1981 İstanbul
Mustafa Özenç (sol görüşlü) 20 Ağustos 1981 Adana
İsmet Şahin (sağ görüşlü) 20 Ağustos 1981 İstanbul
Seyit Konuk (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
İbrahim Ethem Coşkun (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
Necati Vardar (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
Fikri Arıkan (sağ görüşlü) 27 Mart 1982 Ankara
Sabri Altay (adli suçlu) 23 Nisan 1982 Adapazarı
Cengiz Baktemur (sağ görüşlü) 30 Nisan 1982 Elazığ
Şahabettin Ovalı (adli suçlu) 12 Haziran 1982 Sinop
Ednan Kavaklı (adli suçlu) 18 Haziran 1982 Ankara
Ali Bülent Orkan (sağ görüşlü) 13 Ağustos 1982 Ankara
Veli Acar (adli suçlu) 13 Ağustos 1982 Isparta
Eşref Özcan (adli suçlu) 19 Ağustos 1982 Kayseri
Halil Fevzi Uyguntürk (adi suçlu) 29 Aralık 1982 Afyon
Kazım Ergun (adli suçlu) 29 Aralık 1982 Akşehir
Muzaffer Öner (adli suçlu) 29 Aralık 1982 Amasya
Adem Özkan (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Balıkesir
Hüseyin Çaylı (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Afyon
Osman Demiroğlu (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Isparta
Ahmet Mehmet Uluğbay (adli suçlu) 22 Ocak 1983 Akşehir
Ali Aktaş (siyasi) 23 Ocak 1983 Adana
Duran Bircan (adli suçlu) 23 Ocak 1983 Denizli
Levon Ekmekçiyan (Asala) 28 Ocak 1983 Ankara
Ramazan Yukarıgöz (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Ömer Yazgan (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Erdoğan Yazgan (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Mehmet Kambur (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Ahmet Kerse (adli suçlu) 30 Ocak 1983 Gaziantep
Rıdvan Karaköse (adli suçlu) 5 Şubat 1983 Akşehir
Cavit Karaköse (adli suçlu) 5 Şubat 1983 Akşehir
Süleyman Karaköse (adli suçlu) 5 Şubat 1983 Akşehir
Fatih Laçinligil (adli suçlu) 24 Şubat 1983 Keşan
Faik Görünmez (adli suçlu) 24 Şubat 1983 Kilis
Mustafa Başaran (adli suçlu) 30 Mart 1983 Edirne
Hüseyin Üye (adli suçlu) 30 Mart 1983 Nazilli
Şener Yiğit (adli suçlu) 20 Nisan 1983 Isparta
Cafer Aksu Altıntaş (adli suçlu) 20 Nisan 1983 Ordu
Abdülaziz Kılıç (adli suçlu) 26 Mayıs 1983 Edirne
Halil Esendağ (sağ görüşlü) 5 Haziran 1983 İzmir
Selçuk Duracık (sağ görüşlü) 5 Haziran 1983 İzmir
İlyas Has (sol görüşlü) 6 Ekim 1984 İzmir
Hıdır Aslan (sol görüşlü) 24 Ekim 1984 İzmir


12 Eylül döneminde Sıkıyönetim Askeri Mahkemeleri’nce 517 sanığa idam cezası verildi. Askeri Yargıtay’ın onayladığı idam kararlarının sayısı 124 oldu. Bunlardan, Milli Güvenlik Konseyi’nin onayladığı ve onay sonrası hemen infazı yapılan 50’si dışındakiler için cezalar fiilen müebbet hapse dönüştü.
Ölüm cezalarının infazlarına ilişkin onama kararları,
12 Eylül 1980 - 25 Ekim1981 arası Milli Güvenlik Konseyi döneminde,
25 Ekim 1981 - 14 Ekim 1983 arası Danışma Meclisi döneminde,
6 Kasım 1983 sonrası TBMM döneminde
verilmiştir.